De Alpha en de Omega: Begin en einde van de Gereformeerde Kerk te Niezijl” behandelt de kleurrijke geschiedenis van de Gereformeerde Kerk Niezijl vanaf de kerkscheuring van 6 maart 1945 tot en met de onttrekking aan de eredienst op 8 januari 2017.

De titel is afgeleid van de tekst op de eerste steen, die luidt: de Alpha en de Omega, wat “begin en einde” betekend. Het boek is opgebouwd uit twee delen. Het eerste deel kan worden beschouwd als het historiografische deel: aan de hand van originele archiefstukken wordt gedetailleerd inzage geboden in de kerkscheuring zoals deze zich voltrekt in Niezijl vanaf 6 maart 1945. Daarna volgt een hoofdstuk over de financiering van de kerk waarbij het contact tussen de eerste kerkeraad en het Instituut voor Hulpverlening aan Gescheurde Kerken een centrale rol speelt. Het opmerkelijke conflict tussen de architect en de aannemers dat opspeelt na afronding van de bouw van de kerk vormt het sluitstuk van dit deel.

Daarna krijgt het boek een folkloristische inslag. Middels originele notulen wordt een beeld gegeven van het Gereformeerde Vrouwenverenigingsleven.  Verder komen diverse Niezijlsters aan het woord die intensief betrokken zijn geweest bij het kerkelijke leven. Zij vertellen over de dominees die de kerk bearbeidden tussen 1951 en 1995, de collectieve acties van 1978 en 1979 ter aanschaf van een nieuw kerkorgel, het kosterschap, hun eigen levensgeschiedenis langs de lijnen van de kerkgeschiedenis en de kindernevendienst.

Middels een korte schets van het werk van de laatste kerkenraad en een bitterzoete maar hoopvolle “afscheidsbrief” van een bekende Niezijlster op de laatste jaren in het bestaan van de kerk wordt de lezer uitgeleide gedaan uit dit 65 jaar kerkgeschiedenis beslaande overzichtswerk.

Uit de inleiding:

Maak tegen de winterse zonsopkomst een wandeling van Grijpskerk naar Niezijl en je begrijpt waarom hier in God is geloofd. Voor even is de verte een wijds spektakel van witblauwe en lichtoranje gloed, kalm en massief broeiend boven licht bevroren akkers; het volledige panorama vormt een ring die westelijk atmosferisch brand, maar noordelijk nog altijd stil en koud is als het hart van de nacht waar de stilte en de koude zich traag in terugtrekken als twee duistere broers. De dag en de nacht zijn nog niet volledig van elkaar gescheiden. Je bent getuige van de immense geboorte van de dag. Het is deze eenheid van licht en donker, van begin en einde, van de Alpha en de Omega, die de geboorte brengt van een derde element, een nieuw levend element, de dag—en het is dit proces van een gelijktijdig optreden van begin en einde met een geboorte tot gevolg, dat zich herhaaldelijk manifesteert in de kerkgeschiedenis van Niezijl.

Allereerst in de vrijmaking van maart 1945, die het einde van de Gereformeerde Kerk van Niezijl betekende zoals deze bestond en het begin vormde van de stichting van een nieuwe kerkgemeenschap, waaruit de onderneming geboren werd die door zijn initiator H. Timmer—ontvlamt door rechtvaardigheidsgevoel—werd aangedreven: de financiering van het nieuwe (synodale) kerkgebouw. In het spel van licht en donker dat het samenwerkingsverband tussen de aannemers Flonk-Boersema en de architect Hink Eldering doorweeft en waarin het nieuwe kerkgebouw aan de werkelijkheid werd opgelegd.

Op de dubbele weg der gemeente na de tweesprong die door de kerkscheuring werd veroorzaakt, en in het eb en vloed van de herenigingspogingen die in reactie daarop zijn ondernomen. In de op- en ondergang van het pastoraat.

Wanneer wij aan de bouw van een kerk, of aan dat van welk gebouw dan ook denken, zien wij voor ons bouwtekeningen, aannemers, architecten, bouwvakkers, graafwerkzaamheden, kraanwagens, enzovoorts. Kortom, de hele materiële kant van de zaak. Maar de bouw van een kerk begint met een spiritueel conflict, dat een geloofsgemeenschap in tweeën deelt, en het noodzakelijk maakt voor het afgestoten gedeelte der gemeente zich opnieuw te groeperen onder het vaandel van een nieuw, eigen gebouw Huis des Heeren.


Meer lezen?
Bent u geïnteresseerd in het hele verhaal achter de Gereformeerde Kerk Niezijl, bestel dan “de Alpha en de Omega” en stuur een bericht met uw adresgegevens op naar Dina Pool, dpool@ziggo.nl.

 

Hoofdstraat 102, Niezijl - Sinds 1951